RSSKot i Starożytny Egipt
fot. www.monikamaria.pl
W starożytnym Egipcie kot był istotą niezwykłą. Czczono go, podziwiano, wywyższano. Jeśli ktokolwiek dopuścił się zbrodni zabicia kota, sam był skazywany na śmierć. Dlaczego koty miały aż takie znaczenie? Wyjaśnienie jest proste- koty ochraniały zbiory zbóż przed wszędobylskimi gryzoniami (tj. myszami), a przecież Egipt uznaje się za kraj zboża.
Koty, które można podziwiać w kulturze egipskiej, miały niegdyś znaczenie symboliczne i religijne. Rzeźbione lub malowane, były zazwyczaj przyozdobione biżuterią. Miały na sobie naszyjniki i kolczyki. Czasem wymeniano koty w egipskiej mitologii i hieroglifach. Kota określało się wdzięczną nazwą miu.
W formie udomowionej kot pojawił się w Egipcie ok. 3500 lat p.n.e. Kot afrykański stał się wtedy kotem egipskim. Równocześnie zapoczątkowano kult bogini Bast (inaczej Bastet). Bastet obrazowano w postaci kocicy lub kobiety z głową kotki. Bastet to bogini domu, miłości, płodności, dzieci, macierzyństwa, muzyki i tańca, radości, i wszystkiego tego, co kojarzy się z radością i szczęściem. Imię Bast można tłumaczyć jako „tę, która drapie”. Inne imiona bogini Bast to: Ubasti, Ba en Aset (Dusza Aset(Izydy)), Pasht. Słowo kot brzmi dość podobnie w wielu językach, a wywodzi się ono z egipskiego słowa utchat.
W starożytnym Egipcie koty kojarzyły się ze Słońcem. Egipcjanie byli przekonani, że po zmierzchu bóg Ra (bóg Słońca) pędzi po zaświatach w swojej łodzi słońca. Bóg Ra jest wówczas zagrożony napaścią złych duchów, którym przewodniczy wąż Apophis. Wspierać go miały lwy, których oczy lśnią w ciemności i przywołują dzień.
Egipt nie był monoreligijny. Różni bogowie i boginie były czczone w różnych częściach kraju. Niemniej kult bożków najbardziej popularnych rozlewał się na większość regionów (często ulegał przy tym licznym zniekształceniom).
Bastet była pierwotnie miejscową boginią- czczono ją jedynie w delcie Nilu. Jej kult miał początek w kulcie lwa. Sama w sobie była jednak łagodniejszą formą tego przerażającego zwierza, bardziej przyjazną i dostępną. To właśnie ten przyjazny, koci charakter przyniósł bogini Bastet taką popularność.
Centrum kultu bogini stanowiło Bubastis (jest to wschodnia część delty Nilu). Ponieważ bogini była przy tym wiązana ze wschodem słońcem, zyskała imię Pani Wschodu.
Świątynia bogini Bastet powstała w czasach 12 dynastii. Około 1000 lat temu, w 950 p.n.e. Bastet stała się bardzo znana (wtedy to władcy z dynastii libijskiej nazwali ją za swoją protektorką). Na stolicę Egiptu powołano Bubastis. W Tebach zbudowano nową świątynię.
Główne atuty kotów, które wielbiono już w starożytności, to męstwo, siła i aktywność- czyli trzy cechy charakteryzujące egipskich faraonów. Jako bogini słońca, Bastet była łączona z bogiem Ra i była przedstawiana jako jego córka lub żona, z którym miała syna Maahesa. Bastet była boginią radości, muzyki i tańca ale potrafiła być drapieżna gdy chciała.
Herodot głosił, że kiedy w Egipcie wybuchł wielki pożar, ludzie troszczyli się bardziej o koty niż o własny dobytek. Podobno właściciele kota, który zginął tragicznie w płomieniach, literalnie go opłakiwali. Jeśli zaś kot zmarl śmiercią naturalną, właściciele na znak żałoby golili swoje brwi (kiedy odszedł pies, golili też głowy a nawet całe ciało).
Zmarłe koty transportowano do świątyni w Bubastis. W świątyni były balsamowane, a potem urządzano im pochówek.
Kult Bastet zanikł ok. 350 r.p.n.e. Jego koniec datuje się na rok 390 n.e.- wtedy to dekret cesarski zabronił czczenia kociej bogini.
